หากไม่มีเอกสารครบ อย่าให้การตามเอกสารทำให้ขอประเมินช้า ติดต่อหน่วยที่เข้าถึงได้และแจ้งเวลาเหตุ PEP ต้องเริ่มเมื่อมีข้อบ่งชี้โดยเร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการ ผลแล็บทั้งหมดหรือคิวออนไลน์ แม้เลยเวลาแล้วยังควรขอประเมินและวางแผนตรวจ เงื่อนไขลงทะเบียน สิทธิและการส่งต่อเอกสารต้องให้หน่วยบริการยืนยัน ไม่รับรองว่าส่งตามหลังได้ทุกแห่ง [1] [2]
ถ้าติดต่อได้โดยไม่ชักช้า ให้แจ้งเวลาเหตุและถามว่า “เอกสารที่มีใช้เข้ารับการประเมินได้ไหม มีผู้ให้บริการตอนนี้หรือส่งต่อที่ใดได้” ไม่กำหนดว่าต้องโทรครบก่อนออกเดินทาง หรือรอหนึ่งชั่วโมงจึงไป ขอคนช่วยตามความสะดวกและความปลอดภัยได้
ขอ PEP โดยไม่มีบัตรประชาชน ทำได้จริงไหม
PEP เป็นการป้องกันหลังเหตุอาจสัมผัส HIV โดยทั่วไปใช้ตามแผน 28 วัน กรมควบคุมโรคระบุช่องทางสิทธิผ่านโรงพยาบาลรัฐโดยใช้บัตรประชาชน แต่ข้อมูลนี้ไม่ใช้ตัดสินว่าผู้ไม่มีบัตรไม่มีทางรับการประเมิน ให้ถามขั้นตอนและค่าใช้จ่ายของหน่วยที่เข้าถึงได้ทันที [1] [2]
ถามหน่วยบริการว่าใช้ข้อมูลหรือเอกสารที่มีเพื่อประเมินเบื้องต้นได้หรือไม่ และต้องติดตามอะไรภายหลัง ไม่รับรองว่ารูปถ่ายบัตรใช้แทนได้ ชำระก่อนแล้วเบิกคืนได้ หรือมีวิธีเดียวกันทุกแห่ง

“ไม่มีบัตร” ของคุณเป็นแบบไหน
สถานการณ์แต่ละแบบมีทางออกไม่เหมือนกัน ดูว่าตัวเองตรงกับแถวไหน แล้วใช้คำถามในช่องขวาเวลาโทร
| สถานการณ์ | ประเด็นที่มักติด | คำถามที่ควรถามหน่วยบริการ |
|---|---|---|
| บัตรหาย ลืมไว้ที่บ้าน หรืออยู่ต่างจังหวัด | ระบบลงทะเบียนต้องการเลขประจำตัว | “ถ้าจำเลขบัตรได้หรือมีรูปถ่ายบัตรในโทรศัพท์ ใช้ลงทะเบียนก่อนได้ไหม” |
| สิทธิการรักษาอยู่คนละจังหวัดกับที่พักปัจจุบัน | การเบิกจ่ายข้ามเขต | “วันนี้เข้ารับบริการนอกเขตได้ไหม ถ้าได้ ต้องจ่ายส่วนต่างเท่าไร” |
| ไม่ใช่คนไทย หรือถือเอกสารแรงงานข้ามชาติ | ชุดสิทธิประโยชน์ต่างจากคนไทย | “ผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทยเข้ารับบริการนี้ที่นี่ได้ไหม ต้องใช้เอกสารอะไร” |
| อายุยังไม่ถึง 18 ปี | ข้อกำหนดเรื่องผู้ปกครอง | “ผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 มาคนเดียวเข้ารับการประเมินได้ไหม” |
| ไม่มีเอกสารแสดงตนใด ๆ เลย | ระบบเวชระเบียน | “ถ้าไม่มีเอกสารเลย มีขั้นตอนสำหรับกรณีนี้ไหม หรือควรไปที่ไหนแทน” |
| มีเอกสารครบ แต่ไม่อยากให้ที่บ้านรู้ | สิทธิ์ที่ผูกกับผู้ปกครองหรือประกันกลุ่ม | “ถ้าเลือกชำระเองแทนการใช้สิทธิ์ จะมีเอกสารส่งไปที่บ้านหรือที่ทำงานไหม” |
ถ้าติดต่อได้โดยไม่ชักช้า ให้แจ้งเวลาเหตุและถามว่า “เอกสารที่มีใช้เข้ารับการประเมินได้ไหม มีผู้ให้บริการตอนนี้หรือส่งต่อที่ใดได้” ไม่กำหนดว่าต้องโทรครบก่อนออกเดินทาง หรือรอหนึ่งชั่วโมงจึงไป ขอคนช่วยตามความสะดวกและความปลอดภัยได้
ไม่อยากใช้สิทธิ์ที่ผูกกับครอบครัว มีทางไหนบ้าง
หากกังวลเรื่องข้อมูล ให้ถามหน่วยบริการและผู้ดูแลสิทธิว่าจะมีเวชระเบียน การแจ้งเตือน ใบเสร็จหรือเอกสารส่งที่ใด การชำระเองไม่ใช่คำรับรองว่าจะไม่มีบันทึกหรือข้อมูลติดต่อ ไม่สรุปแทนกองทุน บริษัทหรือครอบครัวทุกแบบ
ทางเลือกที่มักหยิบมาพิจารณากันได้แก่
- ใช้สิทธิ์ของตัวเองแทนสิทธิ์ที่ผูกกับผู้ปกครอง ถ้าคุณมีสิทธิ์แยกอยู่แล้ว
- สอบถามว่าเลือกชำระเองเฉพาะครั้งนี้ได้ไหม และการชำระเองจะทำให้ไม่มีเอกสารส่งกลับบ้านจริงหรือไม่
- สอบถามหน่วยบริการสุขภาพทางเพศที่เข้าถึงได้เรื่องการประเมิน PEP ตอนนี้ เวลาเปิด ค่าใช้จ่ายและช่องทางส่งต่อ บทความนี้ไม่ยืนยันเวลาหรือคลังยาของคลินิกรายแห่งลิงก์ประกอบเดิม 1
- ค้นหาจุดบริการใกล้ตัวและช่องทางติดต่อได้ที่ love2test.org
ไม่ว่าเลือกทางไหน ให้ถามเรื่องความลับตรง ๆ ด้วยประโยคเดียวว่า “ข้อมูลการมารับบริการวันนี้จะถูกส่งไปที่ไหนบ้างคะ” คำตอบที่ได้จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้เร็วขึ้นมาก
อายุยังไม่ถึง 18 ปี ต้องมีผู้ปกครองมาด้วยไหม
สำหรับผู้เยาว์ ให้ถามหน่วยบริการทันทีเรื่องการประเมิน ความยินยอม ความเป็นส่วนตัวและทางเลือกส่งต่อ ไม่ตีความระเบียบต่างประเทศเป็นสิทธิในไทยหรือรับรองเงื่อนไขทุกบริการ หากกังวลเรื่องความปลอดภัยให้บอกทีมดูแลเพื่อช่วยวางแผน ไม่ถือว่าอายุต่ำกว่า 18 หมดทางขอความช่วยเหลือ
สำหรับผู้เยาว์ ให้ถามหน่วยบริการทันทีเรื่องการประเมิน ความยินยอม ความเป็นส่วนตัวและทางเลือกส่งต่อ ไม่ตีความระเบียบต่างประเทศเป็นสิทธิในไทยหรือรับรองเงื่อนไขทุกบริการ หากกังวลเรื่องความปลอดภัยให้บอกทีมดูแลเพื่อช่วยวางแผน ไม่ถือว่าอายุต่ำกว่า 18 หมดทางขอความช่วยเหลือ
ควรโทรถามอะไรก่อนออกจากบ้าน
ถ้าติดต่อได้โดยไม่ชักช้า ให้แจ้งเวลาเหตุและถามว่า “เอกสารที่มีใช้เข้ารับการประเมินได้ไหม มีผู้ให้บริการตอนนี้หรือส่งต่อที่ใดได้” ไม่กำหนดว่าต้องโทรครบก่อนออกเดินทาง หรือรอหนึ่งชั่วโมงจึงไป ขอคนช่วยตามความสะดวกและความปลอดภัยได้
- “มีเหตุที่อาจสัมผัสเชื้อเอชไอวีเมื่อ [วัน เวลา] อยากขอประเมินเรื่องยาป้องกันหลังสัมผัสเชื้อค่ะ”
- “วันนี้มีเจ้าหน้าที่ที่ประเมินเรื่องนี้ไหม ถึงกี่โมง”
- “ถ้าไม่มีเอกสารครบ ยังเข้ารับการประเมินได้ไหม ต้องใช้อะไรบ้าง”
- “มีค่าใช้จ่ายส่วนไหนที่ต้องเตรียมไปไหม”
- “ข้อมูลการมารับบริการจะถูกส่งไปที่ไหนบ้าง”
- “ถ้าที่นี่ทำไม่ได้ พอแนะนำที่อื่นได้ไหม”
หากติดต่อหรือไปหน่วยแรกไม่ได้ ให้ขอช่องทางส่งต่อที่ประเมินได้โดยเร็ว ไม่รอคิวออนไลน์หรือเสียเวลาตามเอกสารทั้งหมด ข้อมูลติดต่อและเวลาของหน่วยบริการควรตรวจจากช่องทางทางการในขณะนั้น
สิ่งที่ไม่ควรทำระหว่างรอหาทาง
- ไม่ซื้อ ยืมหรือเลือกสูตร PEP เอง ทีมดูแลประเมินและตรวจที่จำเป็น แต่ไม่ควรเลื่อนยาที่มีข้อบ่งชี้เพียงเพื่อรอผลแล็บทั้งหมด หากมีปัญหายาหรือผลข้างเคียงให้ติดต่อผู้สั่งยา [1]
- อย่ารอให้ทำบัตรใหม่เสร็จก่อนแล้วค่อยไป เพราะกรอบ 72 ชั่วโมงไม่ยืดตามคิวราชการ
- อย่าตัดสินใจไม่ไปเพราะคิดแทนหน่วยบริการว่าเขาคงไม่รับ
- ความกังวลเรื่องข้อมูลเป็นเรื่องที่พูดกับทีมได้ ขอวิธีติดต่อหรือคนช่วยตามความปลอดภัย ไม่กล่าวโทษหากยังไม่พร้อมหรือมีอุปสรรค และไม่รับรองว่าทุกแห่งมีเงื่อนไขเดียวกัน [3]
สิ่งที่ช่วยเตรียมขอประเมินโดยไม่ชักช้า
- จดวันและเวลาที่เกิดเหตุ แล้วคำนวณว่าเหลือเวลาอีกกี่ชั่วโมงจาก 72 ชั่วโมง
- รวบรวมสิ่งที่พอมี เช่น รูปถ่ายบัตรในโทรศัพท์ เลขประจำตัว 13 หลักที่จำได้ หรือเอกสารอื่นใดที่มีชื่อคุณ
- โทรถามหน่วยบริการที่ใกล้ที่สุดตามสคริปต์หกข้อด้านบน
- หากติดต่อหรือไปหน่วยแรกไม่ได้ ให้ขอช่องทางส่งต่อที่ประเมินได้โดยเร็ว ไม่รอคิวออนไลน์หรือเสียเวลาตามเอกสารทั้งหมด ข้อมูลติดต่อและเวลาของหน่วยบริการควรตรวจจากช่องทางทางการในขณะนั้น
- เดินทางไปในวันนี้ ไม่ต้องรอให้เอกสารครบ
คำถามที่พบบ่อย
ใช้รูปถ่ายบัตรในโทรศัพท์แทนตัวบัตรได้ไหม
ถามหน่วยบริการว่าใช้ข้อมูลหรือเอกสารที่มีเพื่อประเมินเบื้องต้นได้หรือไม่ และต้องติดตามอะไรภายหลัง ไม่รับรองว่ารูปถ่ายบัตรใช้แทนได้ ชำระก่อนแล้วเบิกคืนได้ หรือมีวิธีเดียวกันทุกแห่ง
ถ้าไม่มีสัญชาติไทย ยังขอรับบริการได้ไหม
ขึ้นกับหน่วยบริการและชุดสิทธิที่คุณมี บางแห่งมีบริการสำหรับผู้ไม่มีสัญชาติไทยโดยเฉพาะ บางแห่งเป็นแบบชำระเอง ให้โทรถามเป็นรายแห่งและถามค่าใช้จ่ายไปพร้อมกัน อย่าเหมาว่าตัวเองไม่มีสิทธิ์เข้ารับการประเมิน
ถ้าใช้สิทธิ์ที่บ้าน จะมีใบแจ้งส่งไปถึงพ่อแม่จริงไหม
หากกังวลเรื่องข้อมูล ให้ถามหน่วยบริการและผู้ดูแลสิทธิว่าจะมีเวชระเบียน การแจ้งเตือน ใบเสร็จหรือเอกสารส่งที่ใด การชำระเองไม่ใช่คำรับรองว่าจะไม่มีบันทึกหรือข้อมูลติดต่อ ไม่สรุปแทนกองทุน บริษัทหรือครอบครัวทุกแบบ
ทำไมบางที่ให้ได้ บางที่ให้ไม่ได้
ความพร้อมด้านผู้ให้บริการ ยา เอกสารและค่าใช้จ่ายอาจแตกต่าง ให้ถามจุดที่ประเมินได้ตอนนี้และทางเลือกส่งต่อ ไม่รับรองว่าแห่งใดต้องให้ยาโดยไม่มีเอกสารหรือขอคืนเงินได้ทุกกรณี
ถ้าสุดท้ายไม่ได้ยาในวันนี้ ควรทำอะไรต่อ
หากยังไม่ได้ยาและยังอยู่ในกรอบเวลา ให้ขอประเมินหรือส่งต่อโดยเร็ว ไม่รอวันถัดไปเพียงเพราะยังจัดเอกสารไม่ครบ แม้เกิน 72 ชั่วโมงก็ยังควรได้รับการประเมิน การตรวจตามเหตุ และแผนป้องกันครั้งต่อไปโดยไม่ถูกตำหนิ [1] [4]
สรุป
ความพร้อมด้านผู้ให้บริการ ยา เอกสารและค่าใช้จ่ายอาจแตกต่าง ให้ถามจุดที่ประเมินได้ตอนนี้และทางเลือกส่งต่อ ไม่รับรองว่าแห่งใดต้องให้ยาโดยไม่มีเอกสารหรือขอคืนเงินได้ทุกกรณี
หากไม่มีเอกสารครบ อย่าให้การตามเอกสารทำให้ขอประเมินช้า ติดต่อหน่วยที่เข้าถึงได้และแจ้งเวลาเหตุ PEP ต้องเริ่มเมื่อมีข้อบ่งชี้โดยเร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการ ผลแล็บทั้งหมดหรือคิวออนไลน์ แม้เลยเวลาแล้วยังควรขอประเมินและวางแผนตรวจ เงื่อนไขลงทะเบียน สิทธิและการส่งต่อเอกสารต้องให้หน่วยบริการยืนยัน ไม่รับรองว่าส่งตามหลังได้ทุกแห่ง [1] [2]
ถ้าติดต่อได้โดยไม่ชักช้า ให้แจ้งเวลาเหตุและถามว่า “เอกสารที่มีใช้เข้ารับการประเมินได้ไหม มีผู้ให้บริการตอนนี้หรือส่งต่อที่ใดได้” ไม่กำหนดว่าต้องโทรครบก่อนออกเดินทาง หรือรอหนึ่งชั่วโมงจึงไป ขอคนช่วยตามความสะดวกและความปลอดภัยได้
หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ
แหล่งอ้างอิง
- กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค — สิทธิประโยชน์ด้านเอชไอวีและไวรัสตับอักเสบ (ธันวาคม 2567)
- World Health Organization. Guidelines for HIV post-exposure prophylaxis (2024)
- US CDC. Antiretroviral Postexposure Prophylaxis After Sexual, Injection Drug Use, or Other Nonoccupational Exposure to HIV — United States, 2025
- ศูนย์วิจัยโรคเอดส์และโรคติดเชื้อ สภากาชาดไทย — บริการยาเพร็พและเป็ป
- WHO. Consolidated guidelines on HIV, viral hepatitis and STI prevention, diagnosis, treatment and care for key populations (2022)
อ้างอิงตามข้อความที่ตรวจทาน
ตรวจทานและปรับปรุงเนื้อหา: 27 ตุลาคม 2569


